TURP (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) Nedir?
TURP, iyi huylu prostat büyümesinin (BPH) cerrahi tedavisinde en yaygın kullanılan yöntemdir. İdrar yolundan girilerek prostatın idrar akışını engelleyen kısmı kesilip çıkarılır. Açık cerrahiye gerek kalmadan yapılan bu minimal invaziv işlem, idrar akışını iyileştirir ve rahatsız edici belirtileri giderir.
İyi Huylu Prostat Büyümesi Nedir?
İyi huylu prostat büyümesi (BPH), prostat bezinin yaşla birlikte büyümesidir. Prostat idrar yolunu (üretra) çevreler ve büyüdüğünde idrar akışını engeller. İdrar yapmada zorluk, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma ve mesaneyi tam boşaltamama gibi belirtilere neden olur. BPH kanser değildir ancak yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler.
TURP Ne Zaman Uygulanır?
TURP belirli durumlarda önerilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda tercih edilir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları endikasyondur. Mesane taşı oluşumu cerrahi gerektirebilir. İdrar tutamama (akut retansiyon) ciddi bir durumdur. Böbrek fonksiyonlarının bozulması cerrahi ihtiyacını artırır.
İşlem Öncesi Hazırlık
TURP öncesi kapsamlı değerlendirme yapılır. İdrar akış hızı ölçülür. PSA testi yapılır ve prostat kanseri dışlanır. Ultrason ile prostat boyutu belirlenir. Kan testleri ve idrar analizi yapılır. Kan sulandırıcı ilaçlar belirlenen süre önce kesilir. Anestezi değerlendirmesi yapılır.
TURP Nasıl Yapılır?
TURP spinal veya genel anestezi altında yapılır. Rezektoskop adı verilen alet idrar yolundan prostatın içine sokulur. Elektrikli bir tel döngü ile prostat dokusu dilimler halinde kesilir. Kesilen dokular mesaneye düşer ve sonra yıkanarak çıkarılır. Kanama damarlar elektrikle yakılarak (koagülasyon) kontrol edilir.
İşlem Süresi
TURP genellikle 60-90 dakika sürer. Prostat boyutu süreyi etkiler. Çok büyük prostatlarda işlem uzayabilir veya aşamalı yapılabilir. Anestezi ve hazırlık süreleri eklendiğinde ameliyathane süresi daha uzundur.
Kateter Kullanımı
İşlem sonrası idrar kateteri yerleştirilir. Kateter sürekli yıkama (irrigasyon) için kullanılır. Kan pıhtılarının birikmesini önler. Genellikle 1-3 gün kalır. Kateterin çekilmesi sonrası idrar yapabilme değerlendirilir. Nadir durumlarda kateter daha uzun süre kalabilir.
Hastanede Kalış Süresi
TURP sonrası genellikle 1-3 gün hastanede kalınır. İdrar rengi normalleşene kadar takip yapılır. Kateter çekildikten sonra idrar yapabilme kontrol edilir. Ağrı yönetimi sağlanır. Enfeksiyon belirtileri izlenir. Taburculuk kriterleri karşılandığında eve gönderilir.
İyileşme Süreci
Tam iyileşme 4-6 hafta sürer. İlk haftalarda idrarda hafif kan normal kabul edilir. Ağır kaldırmaktan ve zorlamadan kaçınılmalıdır. Bol sıvı tüketimi önemlidir. Cinsel aktivite 4-6 hafta ertelenmelidir. İş dönüşü genellikle 2-4 hafta sonra mümkündür.
Beklenen Sonuçlar
TURP idrar akışını önemli ölçüde iyileştirir. Hastaların yüzde 90'ından fazlası belirtilerde rahatlama bildirir. Gece idrara kalkma azalır. Mesane tam boşalır. Hayat kalitesi artar. İyileşme genellikle kalıcıdır ancak uzun vadede yeniden büyüme olabilir.
Komplikasyonlar
TURP güvenli bir işlemdir ancak komplikasyonlar olabilir. Kanama en sık komplikasyondur ve nadiren transfüzyon gerektirir. Enfeksiyon antibiyotiklerle tedavi edilir. İdrar kaçırma nadiren kalıcı olur. Retrograd ejakülasyon (meni mesaneye gitmesi) yaygındır ve kalıcıdır. Erektil disfonksiyon nadirdir. Üretra darlığı gelişebilir.
Retrograd Ejakülasyon
Retrograd ejakülasyon TURP'un en yaygın kalıcı sonucudur. Orgazm sırasında meni dışarı atılmak yerine mesaneye gider. Bu durum kuru orgazm olarak adlandırılır. Doğurganlığı etkiler ancak cinsel işlevi bozmaz. İşlem öncesi hastanın bu konuda bilgilendirilmesi önemlidir.
TUR Sendromu
TUR sendromu nadir görülen bir komplikasyondur. İşlem sırasında kullanılan irrigasyon sıvısının kana karışmasıyla oluşur. Sodyum düşüklüğü, konfüzyon ve kardiyovasküler sorunlara yol açabilir. Modern teknikler ve izotonik sıvı kullanımıyla risk azaltılmıştır.
Alternatif Tedaviler
TURP dışında çeşitli tedavi seçenekleri mevcuttur. İlaç tedavisi ilk basamaktır. Lazer prostatektomi benzer sonuçlar verir ve kanama riski daha azdır. Prostat stentleri ameliyat olamayan hastalarda kullanılabilir. Minimal invaziv teknikler geliştirilmektedir. Tedavi seçimi bireysel faktörlere göre yapılır.
Takip
TURP sonrası düzenli takip önemlidir. İlk kontrol genellikle 4-6 hafta sonra yapılır. İdrar akış hızı ölçülür. Kalan prostat dokusunun PSA ile takibi devam eder. Yıllık kontroller önerilir. Belirtilerin tekrarlaması durumunda yeniden değerlendirme yapılır.
Sonuç olarak, TURP iyi huylu prostat büyümesinin tedavisinde etkili ve güvenli bir yöntemdir. İdrar akışını iyileştirir ve yaşam kalitesini artırır. Komplikasyon riski düşüktür ancak hastanın önceden bilgilendirilmesi önemlidir. Prostat sorununuz varsa ürologunuzla tedavi seçeneklerini değerlendirin.